Theo Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật nuôi chim yến của Cục Chăn nuôi (2023), nơi chim yến làm tổ cần khoảng 24–31°C, ẩm 75–95%, ánh sáng mờ tối. Mái nhà yến thường lợp tôn cách nhiệt hoặc ngói, bên dưới có sàn áp mái bê tông hoặc trần cách nhiệt. Nhà gần biển nên chọn vật liệu không gỉ.
Xem nhanh
1. Nhà yến cần nhiệt độ, độ ẩm bao nhiêu?
Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật nuôi chim yến do Cục Chăn nuôi biên soạn năm 2023, có FAO và USAID hỗ trợ, mô tả nơi chim yến chọn làm tổ: yên tĩnh, che khuất, ít động vật gây hại, nhiệt độ khoảng 24–31°C, ẩm 75–95%, ánh sáng mờ tối và có đối lưu không khí. Sổ tay nhấn mạnh nhiệt độ, độ ẩm thích hợp là điều kiện cần và đủ để chim sinh sản.
| Yếu tố | Mức sổ tay nêu | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nhiệt độ nơi làm tổ | 24 – 31°C | Dưới 20°C ở vùng có mùa đông lạnh thì mới cần sưởi |
| Độ ẩm nơi làm tổ | 75 – 95% | Khi phun sương trong nhà, điều tiết ở mức 75 – 85% |
| Ánh sáng ban ngày | 0,01 – 0,2 lux | Mờ tối, giảm dần từ cửa chim vào tới cuối nhà |
| Thông gió | Ống PVC 90 hoặc 114 mm | Hai dãy, cách trần và cách nền khoảng 1 m |
Sổ tay cũng ghi nhận cấu trúc nhà quyết định vi khí hậu bên trong, và vi khí hậu ảnh hưởng rõ tới số tổ, mật độ tổ. Trong cấu trúc đó, mái là phần hứng nắng nhiều nhất.

Nhà nuôi chim yến xây kín, ít cửa, đứng giữa bãi cỏ trống. Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 3.0
2. Mái nhà yến làm theo những kiểu nào?
Sổ tay chia hai cách xây nhà yến, mỗi cách có kiểu mái riêng:
| Kiểu nhà | Mái và trần | Ưu, nhược theo sổ tay |
|---|---|---|
| Vật liệu thô truyền thống | Sàn áp mái bê tông cốt thép, mái lợp tôn cách nhiệt hoặc ngói; tường gạch 20 – 30 cm, có thể chèn xốp | Bền, cách nhiệt, cách âm, giữ ẩm tốt; giá cao, nặng, thi công chậm |
| Vật liệu nhẹ | Mái lợp tôn, bên dưới có trần tấm prima và xốp cách nhiệt; vách khung thép bọc tôn, chèn xốp 10 cm | Nhanh, hợp đất yếu; giữ ẩm, giữ nhiệt kém hơn, không thích hợp môi trường gần biển |
Điểm chung của hai kiểu: không có nhà yến nào chỉ dùng một lớp tôn trần trụi. Luôn có một lớp chặn nhiệt bên dưới, là sàn bê tông áp mái hoặc trần có xốp. Lớp tôn hay ngói bên trên lo việc che mưa, che nắng trực tiếp.

Nhà yến nhiều tầng, mái dốc màu đỏ, tường để nhiều lỗ nhỏ cho chim ra vào và thông gió. Ảnh: CEphoto, Uwe Aranas, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 3.0
3. Vì sao mái nhà yến nhanh hư hơn mái nhà ở?
Ẩm cao quanh năm, mái thường xuyên ướt
Nhà yến được giữ ẩm 75 – 95%. Nhiều nhà còn phun sương bên ngoài để làm mát vào mùa nắng: sổ tay nêu cách làm thường gặp là phun buổi trưa 11h – 14h và buổi chiều 15h – 18h, mỗi giờ một lần, mỗi lần khoảng 5 phút. Như vậy mặt mái, máng, vít, khung bị ướt rồi khô nhiều lần mỗi ngày. Tôn thép, vít sắt, khung thép không sơn kỹ là chỗ gỉ trước tiên.
Nhà lâu năm nhiều phân chim, bên trong nóng lên
Sổ tay lưu ý nhà yến lâu năm, nhiều chim, nhiều phân thì hơi nóng của chim và phân phân hủy làm nhà nóng, chim dễ stress và bỏ đi. Mái và trần vì vậy cần chặn nóng tốt và chịu được môi trường ẩm lâu dài.

Những khối nhà yến cao tầng sơn trắng nhô lên sau dãy nhà dân mái đỏ. Ảnh: Midori, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 3.0
Nhà yến ven biển
Nhiều nhà yến được xây ở vùng ven biển. Sổ tay ghi rõ kiểu nhà vật liệu nhẹ khung thép bọc tôn không thích hợp cho môi trường gần biển. Hơi muối làm tôn thép và khung thép gỉ nhanh hơn nhiều so với trong đất liền.
Vật liệu nào làm mái, vách không gỉ ở chỗ ẩm, có hơi muối?
Nhân viên Santiago đứng trong xưởng cạnh chồng tôn nhựa 11 sóng màu xanh ngọc, giới thiệu loại vật liệu làm mái và vách chống ăn mòn, rỉ sét cho nhà tiền chế, nhà xưởng. Chữ trên video ghi khổ ngang 1,05 m, hữu dụng 1 m. Cuối video hiện hotline ba miền.
Vật liệu chống rỉ, kháng ăn mòn cho vách nhà tiền chế, nhà xưởng (video Tôn Ngói Nhựa Santiago trên YouTube).

Tôn nhựa Santiago 11 sóng màu xanh ngọc xếp trong kho, loại tấm không gỉ dùng cho mái, vách ở nơi ẩm, có hơi muối (ảnh thực tế)
4. Tôn nhựa PVC ASA dùng ở đâu trong nhà yến?
Tôn nhựa PVC phủ ASA không gỉ, chịu được hơi muối và hơi amoniac, nên hợp với những phần mái, vách hay ướt. Cách dùng hợp lý là làm lớp che mưa nắng bên ngoài, vẫn giữ lớp chặn nhiệt bên dưới như sổ tay hướng dẫn:
- Lớp mái ngoài trên sàn áp mái bê tông: che nắng trực tiếp cho sàn, chống thấm, không gỉ khi phun sương mái.
- Mái nhà yến khung nhẹ: lợp tôn nhựa, bên dưới vẫn làm trần có xốp cách nhiệt. Tôn nhựa không thay được lớp xốp.
- Mái phòng kỹ thuật, mái che lối vào, mái che bồn nước: phần phụ hay bị bỏ qua nhưng gỉ sớm nhất.
- Thay mái tôn thép đã gỉ ở nhà yến cũ gần biển: thay theo từng mặt mái, giữ nguyên kết cấu bên trong để không làm xáo trộn đàn chim.

Trần tôn nhựa Santiago màu trắng trong một xưởng chế biến. Tấm không gỉ, chịu ẩm, lau rửa được (công trình thực tế)
Mái nhà yến cần chặn nóng tốt hơn mái nhà ở. Tôn nhựa có thể dán thêm lớp xốp PU ở mặt dưới để cách nhiệt, cách âm hơn. Số liệu đã công bố của Santiago: mái tôn ngói nhựa giảm nhiệt khoảng 6 – 8°C so với tôn kim loại trong điều kiện đo của hãng. Nhiệt độ thực tế trong nhà yến còn phụ thuộc sàn áp mái, trần, thông gió và phun sương.
.jpg)
Mái tôn nhựa Santiago màu xanh dương trên một nhà kho rộng (công trình thực tế)
Tôn nhựa dán xốp PU cách nhiệt trông thế nào?
Nhân viên Santiago giới thiệu tôn nhựa PVC dán thêm lớp xốp PU ở mặt dưới để mái cách âm, cách nhiệt hơn, cầm tấm mẫu đứng trong kho cạnh chồng tôn xanh.
Tôn nhựa PVC có xốp PU tăng cách âm, cách nhiệt (video Tôn Ngói Nhựa Santiago trên YouTube).
5. Lỗ thông gió, ống xuyên mái và vách làm sao cho kín?
- Sổ tay hướng dẫn thông gió trực tiếp bằng ống nhựa PVC đường kính 90 mm hoặc 114 mm, hai dãy song song: dãy trên cách trần khoảng 1 m, dãy dưới cách nền khoảng 1 m, các ống cách nhau 1 – 2 m.
- Miệng ống phía ngoài bịt lưới kim loại chống rỉ để động vật gây hại không chui vào. Miệng phía trong dùng co úp xuống sát tường 30 – 60 cm để giảm sáng.
- Ống, dây loa, ống phun sương xuyên qua mái tôn thì khoan ở đỉnh sóng và làm kín bằng phụ kiện chống dột hoặc keo chống thấm, để nước phun sương trên mái không chảy vào trong.
- Bít các lỗ hổng quanh tường, quanh mép mái: sổ tay lưu ý đây là đường chuột, rắn, kiến vào nhà yến.

Nhà yến bê tông nhiều tầng, tường có các lỗ thông gió nhỏ xếp hàng. Ảnh: Firzafp, Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0
6. Quy định về nhà yến cần biết trước khi xây, sửa
Sổ tay trích các quy định đang áp dụng:
- Nghị định 13/2020/NĐ-CP: thiết bị phát âm thanh dẫn dụ chim yến không vượt quá 70 dBA đo tại miệng loa; chỉ phát từ 5h đến 11h30 và từ 13h30 đến 19h.
- Nhà yến đã hoạt động trước khi Nghị định 13/2020 có hiệu lực mà nằm trong khu dân cư hoặc cách khu dân cư dưới 300 m thì không được dùng loa phóng, phải giữ nguyên trạng, không cơi nới.
- Nghị định 14/2021/NĐ-CP xử phạt: dùng loa phóng sai quy định ở nhà yến trong hoặc gần khu dân cư bị phạt 3 – 5 triệu đồng; phát quá mức tiếng ồn hoặc sai giờ bị phạt 5 – 10 triệu đồng.
Sổ tay cũng nhắc hạn chế làm chim căng thẳng đột ngột khi thay đổi bên trong nhà yến. Sửa, thay mái nhà yến cũ vì vậy nên làm từng phần, giảm tiếng ồn máy móc.
Santiago chỉ bán tôn, ngói nhựa và phụ kiện mái, không bán thiết bị nhà yến, không nhận thi công. Cần tính số tấm, chiều dài tấm cho mái nhà yến, anh chị gửi bản vẽ hoặc kích thước mái qua Zalo.
Sản phẩm phù hợp
Tôn nhựa 5 sóng, 6 sóng, 11 sóng: cắt theo chiều dài đặt, giá bán lẻ 120.000 – 195.000 đồng/mét dài.
Tôn nhựa 11 sóng: làm vách, mái phòng kỹ thuật, mái che lối vào nhà yến; không gỉ trong không khí ẩm, hơi muối.
Giao 1 – 3 ngày kể từ khi nhà máy nhận đơn; miễn phí vận chuyển cho đơn từ 40 m trở lên. Bảo hành 10 năm.
Gọi hoặc Zalo: miền Nam 0935 391 495 (Zalo), miền Trung 0988 578 188 (Zalo), miền Bắc 0911 174 028 (Zalo).
Câu hỏi thường gặp
Nhà yến cần nhiệt độ và độ ẩm bao nhiêu?
Theo Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật nuôi chim yến của Cục Chăn nuôi (2023), nơi chim yến làm tổ có nhiệt độ khoảng 24–31°C, ẩm 75–95%. Khi phun sương trong nhà, độ ẩm thường được điều tiết ở mức 75–85%.
Mái nhà yến nên lợp gì?
Sổ tay nêu hai cách: sàn áp mái bê tông cốt thép, trên lợp tôn cách nhiệt hoặc ngói; hoặc mái tôn có trần tấm prima và xốp cách nhiệt bên dưới. Nhà gần biển nên dùng vật liệu không gỉ.
Lợp tôn nhựa cho nhà yến có nóng không?
Tôn nhựa chỉ là lớp che mưa nắng. Nhà yến vẫn cần sàn áp mái hoặc trần có xốp cách nhiệt bên dưới. Có thể dùng tôn nhựa dán xốp PU để chặn nhiệt tốt hơn.
Nhà yến gần biển dùng mái tôn thép được không?
Sổ tay ghi kiểu nhà khung thép bọc tôn không thích hợp môi trường gần biển. Tôn nhựa PVC ASA không gỉ trong hơi muối nên hợp cho mái và vách ngoài.
Nhà yến trong khu dân cư có được dùng loa không?
Nhà yến hoạt động trước Nghị định 13/2020/NĐ-CP mà nằm trong khu dân cư hoặc cách khu dân cư dưới 300 m thì không được dùng loa phóng. Loa dẫn dụ không vượt 70 dBA và chỉ phát trong khung giờ quy định.
Đọc thêm
- Mái chuồng trại chăn nuôi: vì sao tôn kẽm nhanh rỉ
- Làm trần la phông bằng tôn nhựa
- So sánh tôn nhựa và tôn sắt
- Sản phẩm: tôn nhựa PVC ASA 11 sóng
Nguồn tham khảo
- Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), "Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật nuôi chim yến", Hà Nội 2023, FAO và USAID hỗ trợ: nơi làm tổ 24–31°C, ẩm 75–95%; ánh sáng 0,01–0,2 lux; vật liệu xây nhà yến; ống thông gió PVC 90/114 mm; phun sương; quy định loa dẫn dụ theo Nghị định 13/2020/NĐ-CP và xử phạt theo Nghị định 14/2021/NĐ-CP.
- Tôn Ngói Nhựa Santiago: tôn nhựa PVC ASA không gỉ, chịu hơi muối, hóa chất, amoniac; bảo hành 10 năm.
- Tôn Ngói Nhựa Santiago: số liệu đã công bố, mái tôn ngói nhựa giảm nhiệt khoảng 6–8°C so với tôn kim loại trong điều kiện đo của hãng; giảm khoảng 80% tiếng ồn mưa.
- Tôn Ngói Nhựa Santiago: trang sản phẩm tôn nhựa 5 sóng, 6 sóng, 11 sóng (khổ 1,08/1,00 m; 1,06/0,95 m; 1,05/1,00 m; giá bán lẻ 120.000 – 195.000 đồng/mét dài).
- Kênh YouTube Tôn Ngói Nhựa Santiago (@TonNgoiNhuaSantiago): các video ngắn được nhúng trong bài.
- Ảnh minh họa có ghi tác giả lấy từ Wikimedia Commons theo giấy phép Creative Commons hoặc phạm vi công cộng; ảnh còn lại là công trình thực tế dùng sản phẩm Santiago.
Cập nhật 21/11/2026. Hotline: miền Nam 0935 391 495 (Zalo), miền Trung 0988 578 188 (Zalo), miền Bắc 0911 174 028 (Zalo).





